[Jean-Jacques Rousseau] Vertoog over de ongelijkheid

Bespreek hier filosofische werken waar je meer van wil weten of die je met anderen wilt delen.
Gesloten
Gebruikersavatar
Arjen
Posts in topic: 2
Berichten: 2990
Lid geworden op: 15 okt 2006, 15:52
[Jean-Jacques Rousseau] Vertoog over de ongelijkheid

Bericht door Arjen » 10 mei 2009, 22:49

In het jaar 1754 vaardigde de Académie de Dijon een prijsvraag uit omtrent de vraag : "Wat is de oorsprong van de ongelijkheid tussen mensen en is deze ongelijkheid gegrondvest in de natuurlijke wetten?". Jean-Jaques Rousseau schreef als antwoord op deze vraag zijn "Vertoog over de Ongelijkheid".

In dit werk maakt hij een onderscheid tussen de fysieke en de politieke ongelijkheid van de mens. De fysieke ongelijkheid van de mens is volgens hem gebaseerd op natuurlijke verschijnselen zoals lichaamsbouw en eventueel letsel. Voorts stelt hij de vraag aan de orde of politieke ongelijkheid haar oorsprong vind in die natuurlijke verschillen. Een moeilijke vraag waar we misschien wel nooit een eenduidig antwoord op zullen kunnen vinden omdat we er geen van allen bij waren en er ook geen geschriften over bestaan. Het lijkt me zelfs dat er in de periode dat eerste stappen in deze richting genomen werden er nog geen geschrift bestond.

Rousseau vraagt zich hiertoe af of er een natuurlijk verloop bestaat tussen de fysieke ongelijkheid en het ontwikkelen van politieke ongelijkheid zoals in samenlevingen te vinden is, bijvoorbeeld in de vorm van staatsfunctionarissen. Hij herleidt deze ongelijkheid terug naar een overkoepelende vorm van afspraken wat hij het maatschappelijke verdrag noemt. Thomas Hobbes had deze term al eerder geintroduceerd in zijn werk Leviathan wat ook hierom handelt. Hobbes heeft echter stellig het idee dat dit maatschappelijke verdrag is ontstaan om elkaar te beschermen tegen de menselijke barbaarsheid (Bellum omnium contra omnes), terwijl Rousseau het gebruikt in de zin van de eerste vorm van vrijelijk aangegane overeenkomsten omdat iedereen hierbij gebaat was. Misschien moeten we de oorsprong zoeken in een gezamelijke jacht en de verdeling van de vangst hierna.
Volgens Rousseau is er een duidelijk verval te zien in het menselijke gedrag wanneer de mens in groepsverband leeft. In zijn ogen is het het vergelijken aan elkaar waar egoisme ontstaat. De mens heeft in beginsel de goede eigenschap medemenselijkehid. Ieder mens is in beginsel een vrijgevig wezen en is oprecht bewogen wanneer een ander bijvoorbeeld in gevaar is of iets tekort komt. Het ligt daardoor in de menselijke natuur om elkaar te helpen. Ook spreekt Rousseau over de amour de soi, de liefde voor het zelf. Wanneer we echter in een groep samen gaan leven ontstaat de mogelijkheid tot vergelijken en daarmee de gedachte aan het eigen bezit. Daarmee ontstaat het besef van ons eigen succes; door Rousseau amour-propre genoemd. ; ook wel trots.

Het is deze amour-propre waar de gedachte aan positief en negatief begint. Hierdoor ontstaat ook de gedachte aan bezit. Op deze manier ontstond volgens rousseau in iemand ooit eens als eerste de gedachte om een stuk grond zijn eigen te noemen. Alsof hij een hekje om een stuk land gebouwd zou hebben en het uitriep tot zijn bezit. Alle andere mensen zijn er ingetrapt. Sommigen besloten tot hetzelfde gedrag. en zo werd langzaam maar zeker de hele wereld in bezit genomen. Wat had alles anders kunnen zijn als de eerste mensen die voorbij het eerste hekje liepen in lachen waren uigebarsten om deze onnozele daad en deze persoon uit medelijden uit hadden gelegd dat het onmogelijk is om iets bezit te noemen omdat vormen vergankelijk zijn.

Toch moeten we volgens Rousseau rekening houden met de gedachte dat onze manier van samenleven toch wenselijker is dan te leven zonder onze set regels. Want verschillen tussen de westerse cultuur en andere wildenzou natuurlijk kunnen komen omdat wij beter zijn geweest aan het ons aanpassen aan onze natuurlijke verschillen. Hij vraagt zich daarom af wat iemand die zijn leven als een wilde geleefd heeft zou doen; want "Niet in ontaarde wezens, maar bij hen die zich gedragen in overeenstemming met de natuur moeten we zoeken naar hetgeen natuurlijk is"
Aristoteles, Politica schreef: Non in depravatis, sed in his quae bene secundum naturam se habent, considerandum est sid naturale
Rousseau haalt hiertoe verhalen aan van bijvoorbeeld wilde dieren die, eenmaal in gevangenschap, met hun hoofd tegen de tralies blijven bonken totdat of de tralies of hun hoofd het begeeft. Ook haalt Rousseau een verhaal aan van een wilde die ingewijdt wordt in onze beschaving en als afgezant van een gouberneur dienst gaat doen. Bij terugkeer in zijn eigen land levert hij echter alle spullen en kleren die hij van de gouverneur gekregen had weer in en rende weg uit de westerse maatschappij alsof de duivel hem op de hielen zat om nooit meer terug te keren.

In mijn ogen doelt Rousseau op de gedachte mensen het onechte onderscheid gebasserd op de hoeveelheid bezit en de stand waarin iemand geboren wordt. Hierdoor ontstaat de situatie dat slaven zichzelf in deze context op een bepaalde manier moeten gedragen ten opzichte van de meester om hun schamele bezit te beschermen en dat de meester zich op een bepaalde manier moet gedragen ten opzichte van de slaven om zijn vele bezittingen te beschermen. Op die manier houden de slaven en de meester(s) elkaar gevangen. Of in Rousseau's woorden: "Ontzet nu hij met een nieuw kwaad te maken krijgt, rijk en ellendig tegelijk, verlangt hij te ontsnappen aan zijn rijkdommen; wat hij zich zojuist nog had gewenst haat hij.
Ovidius, Metamorphoses schreef: Attonitus novitate mali, divesque miserque,
Effugere optat opes, et quae modo voverat, odit.
In deze zin zijn we allen slaaf van het systeem en onderworpen in onze daden. Het lijkt erop alsof de ene wet de andere rechtvaardigd, totdat er een tijd zal komen waarin we zullen zien dat de verdedigers van een land steeds de dolk tegen de medeburgers gericht heeft en zij tegen de onderdrukkers zullen zeggen: "Als je me beveelt met mijn zwaard de borst van mijn broeder, of de keel van mijn vader, en zelfs de ingewanden van mijn zwangere echtgenote te doorboren, zal ik dit alles doen, zij het met weerzin".
Lucianus, Pharsalis schreef: Pectore si fratris gladium juguloque parentis
Condere me jubeas, gravidaeque in viscera partu
Conjugis, invita peragam tamen omnia dextra.
Voetnoot
De aangehaalde citaten zijn door Rousseau gebruikt om in een zin zijn gedachten weer te geven. Naar alle waarschijnlijkheid liggen de citaten ten oorsprong aan zijn gedachten.
<<Warum willst du dich von uns Allen
Und unsrer Meinung entfernen? >>
- Ich schreibe nicht euch zu gefallen,
Ihr sollt was lernen.
~Goethe

Gebruikersavatar
Arjen
Posts in topic: 2
Berichten: 2990
Lid geworden op: 15 okt 2006, 15:52

Bericht door Arjen » 10 mei 2009, 22:51

Ik had deze al eerder hier gepost, maar die is blijkbaar door een admin verwijderd; zoals wel meer topics die ik heb aangemaakt. Dat vind ik erg vreemd. Ik ga Jeroen er eens op aanspreken.
<<Warum willst du dich von uns Allen
Und unsrer Meinung entfernen? >>
- Ich schreibe nicht euch zu gefallen,
Ihr sollt was lernen.
~Goethe

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 11 mei 2009, 16:44

Mis ik hier een verborgen agenda? Ik zie gewoon even overal complotten aan je kleven en mijn latijn is ook al niet meer wat het nooit geweest is.

De hedendaagse variant als uiting van ongerief, onmacht of jalouzie van de have's is: niet alle mensen zijn gelijk maar ze zijn wel gelijkwaardig.

Het moet wel erg slecht gaan met de mensheid als we weer helemaal terug zouden vallen op "bezitloos". Ten tweede: omdat we bezit nu eenmaal kennen is er geen weg meer terug, we zijn het gaan begeren, de een wat meer dan de ander.
We zijn dus ongelijk omdat we dit begeren, vrijwillig ongelijk.

Zijn we dan misschien gelijkwaardig? Het is reuze politiek correct om te zeggen dat mensen gelijkwaardig zijn.
Het hangt samen met de waarde die iets heeft, maar ook voor wie. Gelijkwaardigheid cirkelt om het begrip gelijkheid heen. Voor een bakkersknecht, die vrijwillig en begeerlijk ervoor kiest zijn vrijwilligheid af te staan aan de bakker in ruil voor loon/status, is een bakkersleerling van meer waarde dan een disc jockey.


Allemaal larie dus, valkuil van de postmoderniteit.

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 11 mei 2009, 22:38

De franse strijdkreet: vrijheid, gelijkheid en broederschap geeft de gedachte mooi weer. De simpele historische idee achter deleuze is terug te voeren naar Rousseau.
We hebben hierboven al gezien dat vrijheid een zodanige gedachte-inhoud heeft dat een verzoening naar de eis van gelijkheid mogelijk wordt. Blijkbaar was het nodig stiltestaan bij de uiteenlopende gedachte-inhouden die zoal met de veelgebruikte termen vrijheid en gelijkheid kunnen worden verbonden. We hebben ons geconcentreerd op beide begrippen omdat de onduidelijkheid wat ermee bedoeld wordt bij deze gedachte-inhouden het grootst is.

Terzake: rest ons de broederschap. De vrijmetselarij, die haar wortels heeft in de verlichting, is hier een mooi voorbeeld van, ad secundum heb ik nog wel eens een examenstukje geschreven over filosoof/vrijmetselaar Leo Apostel en ad tertium gaf jij in je initiatie van dit topic ook al Goethe aan die toch de incarnatie genoemd mag worden van de vrijmetselarij. De dynamiek van broederschap bij uitstek. Het vermenigvuldigen van taalspelen en taaldaden als basis van simpele, geweldloze, ecofilosofische en ethologische broederschap.
De psychogenese van broederschap als groeiproces van ethische ontwikkeling leidend tot een asymetrische moraal. Ik begrijp maar al te goed dat het jou aanspreekt. Agape.

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 11 mei 2009, 22:41

Ich lese es heraus
Ich lese es heraus aus deinem Wort,
aus der Geschichte der Gebärden,
mit welchen deine Hände um das Werden

sich ründeten, begrenzend, warm und weise.
Du sagtest leben laut und sterben leise
und wiederholtest immer wieder: Sein.
Doch vor dem ersten Tode kam der Mord.
Da ging ein Riss durch deine reifen Kreise
und ging ein Schrein
und riss die Stimmen fort,
die eben erst sich sammelten
um dich zu sagen,
um dich zu tragen
alles Abgrunds Brücke -

Und was sie seither stammelten,
sind Stücke
deines alten Namens.




Rainer Maria Rilke, 22.9.1899, Berlin-Schmargendorf

Gebruikersavatar
ziznl
Posts in topic: 4
Berichten: 2382
Lid geworden op: 11 okt 2007, 12:15

Bericht door ziznl » 11 mei 2009, 22:59

Hoya schreef:De franse strijdkreet: vrijheid, gelijkheid en broederschap geeft de gedachte mooi weer. De simpele historische idee achter deleuze is terug te voeren naar Rousseau.
We hebben hierboven al gezien dat vrijheid een zodanige gedachte-inhoud heeft dat een verzoening naar de eis van gelijkheid mogelijk wordt. Blijkbaar was het nodig stiltestaan bij de uiteenlopende gedachte-inhouden die zoal met de veelgebruikte termen vrijheid en gelijkheid kunnen worden verbonden. We hebben ons geconcentreerd op beide begrippen omdat de onduidelijkheid wat ermee bedoeld wordt bij deze gedachte-inhouden het grootst is.

Terzake: rest ons de broederschap. De vrijmetselarij, die haar wortels heeft in de verlichting, is hier een mooi voorbeeld van, ad secundum heb ik nog wel eens een examenstukje geschreven over filosoof/vrijmetselaar Leo Apostel en ad tertium gaf jij in je initiatie van dit topic ook al Goethe aan die toch de incarnatie genoemd mag worden van de vrijmetselarij. De dynamiek van broederschap bij uitstek. Het vermenigvuldigen van taalspelen en taaldaden als basis van simpele, geweldloze, ecofilosofische en ethologische broederschap.
De psychogenese van broederschap als groeiproces van ethische ontwikkeling leidend tot een asymetrische moraal. Ik begrijp maar al te goed dat het jou aanspreekt. Agape.
Deleuze plooit zich met flink bochtenwerk ondergronds tot een onzichtbaar vlechtend netwerk, zoals geweten wordt in stille kennisvormen, die zichzelf schreeuwend een weg naar boven bannen. Het begeren van materieloze vrijheid ontaard ook in matelose machteloosheid. Frustratie alom en je kunt niet eens in vrijheid kiezen waarover je eens lekker beheerslijk en ontzitterig over kunt boomwortelen. De stam der wijsheid is een stem, die houtachtig doorklinkt in het bladerige scherm dat het alles behalve het groene uit het zonlicht wegkaapt. HEt groene krijgen we terug, alsof het nutteloos is, zo horen we dan.

Ondertussen wordt Herman springlevend gewekt, naar ik mag hopen. Zijn alleszins redelijke zinspelingen en woordwendingen, of ze nu breekbaar zijn of verbogen maakt de boel in de aard der zaak natuurlijk wel geestig en doordrachtig. Verborgen kroonhouwelen zijn alleen zo deconstructief omdat ze gebruikt willen worden. De lux van de verlichting is weliswaar nog niet boven water en straalt dus onder de spiegel. De massale aantrekkingskracht is scherper dan het lichtste zwaard, en zo worden gasten ook getrouwd, omdat ze niet vertrouwd zijn met elkaar.
NeoCartesiaan:
"Ik denk (mezelf), dus ik ben (een bedachte gedachte)."
"Ik spreek (tegen mijn begeerde geliefde), dus jij bent (een besproken sprookje)."
"Ik vecht (tegen mijn gevreesde vijand), dus jij bent (een omstreden strijd)."

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 12 mei 2009, 20:50

Neofieten sluipen binnen op filosofisch gewoven pantoffeltjes, niets wat in incestueuze broederschap gebeurt komt buiten.
Nieuwelingen in hun opgezwollen kader liggen loom en vadsig aan. Het zijn echter civilisatie en cultuur die zichzelf voortdurend transformeren, postulaties zijn slechts wijde grenzen in het laagland, zij kunnen te aller tijden (sic!) worden uitgestufd, de rulle gumrolletjes als leeggezogen meelwormen aan hun lot overgelaten op het blanco vel.

Geen inhoudelijke consensus over de eindwaarden is mogelijk, toch kunnen zij coëxisteren in een conflictvrije sociabele vector van vrijheid en gelijkheid als anticipatie op een anarcho-socialistisch-meerocratische stroming in wording.

Ik hoop hiermee het geheime karakter gedeeltelijk te hebben verworpen, klaarheid is een absoluut streven in alle richtingen.


De enige Herman die ìk ken is een stier, hij heeft het Ki station te Lelystad moeten verlaten wegens een ethische kwestie rond zijn castratie en is nu voor zichzelf begonnen.

Gebruikersavatar
ziznl
Posts in topic: 4
Berichten: 2382
Lid geworden op: 11 okt 2007, 12:15

Bericht door ziznl » 13 mei 2009, 11:08

Baantjes trekkend om aantrekkelijke en begerenswaardige punten en andere aandachtvragers is het netwerk dat hiermee gevormd wordt inderdaad niet moeilijk te ontrafelen. Een teruggetrokken schijn-gevecht doet wat betreft wonderen. De alom bekende werkelijkwijze van schroeiende aarde. Verschuivende plaatsen en tussen de regels door wat hete bagger, die ook wel vruchtbare bodem heet te worden.

Zaaddonaties die op zichzelf zijn gekomen werpen natuurlijk ook de nodige druppels. Neergeslagen druppelt er dan nog wel eens wat na, wat nu juist de kiem blijkt te bevatten van een nieuw hoopje geestig vlees. Een vleesje dat maar niet op wil krassen als het toch de plaats heeft gevonden en daarna ook sterk uit zijn schoot tevoorschijn wil drijven. een zielig staaltje als dat weer geluk is uit misplaatste liefde. Die interesseren me nu eenmaal niet zo...ik wil wel eens zien hoe een afgesproken donatie echt tot opstand komt.
NeoCartesiaan:
"Ik denk (mezelf), dus ik ben (een bedachte gedachte)."
"Ik spreek (tegen mijn begeerde geliefde), dus jij bent (een besproken sprookje)."
"Ik vecht (tegen mijn gevreesde vijand), dus jij bent (een omstreden strijd)."

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 13 mei 2009, 12:29

Restanten contracep grün blijven hardnekkig kleven aan het natte zompige vlees. De kans op gelijkheid is tijdelijk geweken, de achterblijvers kijken nukkig om zich heen. Mijn god, wat doe ik hier in hemelsnaam, dat spul meurt vreselijk naar chemische meuk. Het gore pasta-smaakje doet mij verlangen naar het halfvolle potje bolognese dat ik nog met een laagje blauwe schimmel ergens in de ijskast had staan.
Toen ik gisteravond, nog niets vermoedend, het lichtje controleerde keek ik er nog met walging naar. Al kijkend kreeg ik ineens een vermoeden dat die walging makkelijk kon overslaan in verlangen en verdomd mijn vermoeden is bevestigd. De hel, nu weet ik wat het is. Het blijft even afwachten tot de volgende lading maar ik heb goede hoop dat ik lekker wegspoel. Even twijfel ik nog of je hem wel krijgt, ik ben tenslotte ook van gister maar ik gun het gewoon even niemand om het zonder te stellen dat is me toch wel echt wat makkelijk verdiend, tenslotte ben ook ik hier maar blijven hangen in die smurrie.

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 13 mei 2009, 12:32

Ladies first.

Gebruikersavatar
ziznl
Posts in topic: 4
Berichten: 2382
Lid geworden op: 11 okt 2007, 12:15

Bericht door ziznl » 13 mei 2009, 14:23

Hoya schreef:Ladies first.
Vanzelfsprekend. Ik hoor wel als je klaar bent.
NeoCartesiaan:
"Ik denk (mezelf), dus ik ben (een bedachte gedachte)."
"Ik spreek (tegen mijn begeerde geliefde), dus jij bent (een besproken sprookje)."
"Ik vecht (tegen mijn gevreesde vijand), dus jij bent (een omstreden strijd)."

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 13 mei 2009, 18:04

Klaar

Gebruikersavatar
Hoya
Posts in topic: 8
Berichten: 180
Lid geworden op: 27 jul 2008, 11:43

Bericht door Hoya » 13 mei 2009, 18:06

Help, ik zit vast, ik kan mij niet meer uitloggen.

Gebruikersavatar
ziznl
Posts in topic: 4
Berichten: 2382
Lid geworden op: 11 okt 2007, 12:15

Bericht door ziznl » 13 mei 2009, 18:34

Ik zie je lippen bewegen inderdaad.....

Maar ik hoor weer eens niets....

Oostindisch doof heette dat vroeger, nu komt dat door kwikvullingen en is het een vorm van autisme ofzo....

Hoe dan ook....ik vind je aardig loszitten voor jou doen hoor...
NeoCartesiaan:
"Ik denk (mezelf), dus ik ben (een bedachte gedachte)."
"Ik spreek (tegen mijn begeerde geliefde), dus jij bent (een besproken sprookje)."
"Ik vecht (tegen mijn gevreesde vijand), dus jij bent (een omstreden strijd)."


Gesloten